Centrum Kapuścińskiego

Wiele osób, myśląc o zamachu z 20 lipca 1944 roku na Adolfa Hitlera, ma zapewne w głowie obraz Toma Cruise’a jako Clausa Schenka hrabiego von Stauffenberga w filmie „Walkiria” z 2008 roku. Zapominają, że hrabia nie wyglądał wcale jak amerykański aktor, i że nie dokonał on próby zabójstwa Führera w pojedynkę. Bez licznej siatki współspiskowców z antyhitlerowskiego ruchu oporu zamach ani planowana po nim próba przejęcia władzy w III Rzeszy pod kryptonimem operacja „Walkiria” nie miałyby żadnych szans powodzenia.

 

 

Historię jednego z zapomnianych spiskowców, Heinricha hrabiego Lehndorffa oraz jego żony Gottliebe, przypomina w swojej książce „Podwójne życie” Antje Vollmer. Już na przełomie 1939 i 1940 roku Lehndorff dołączył do antyhitlerowskiego ruchu oporu. Był jednym z bliższych współpracowników dwóch najważniejszych członków grupy planującej zamach na Hitlera – Henninga von Tresckowa i Stauffenberga. Wszyscy spiskowcy żyli w nieustającym strachu o życie swoje i swoich najbliższych. Hrabia Lehndorff miał dodatkowe powody do niepokoju – od października 1940 roku w lewym skrzydle jego pałacu minister spraw zagranicznych III Rzeszy, Joachim von Ribbentrop, urządził sobie kwaterę główną. Od tego momentu hrabia i jego rodzina żyli w otoczeniu oficerów SS oraz Gestapo, którzy w każdej chwili mogli odkryć ich tajemnicę.

 

Autorka przedstawia losy wschodniopruskiej arystokratycznej rodziny Lehndorffów od XV wieku, aż do czasów, kiedy Heinrich zaczął zarządzać rodzinnym majątkiem w Sztynorcie. Czytelnik poznaje dzieciństwo i młodość hrabiego, a także jego żony. Dowiaduje się też co sprawiło, że Heinrich zdecydował się dołączyć do antyhitlerowskiego spisku i jaką pełnił w nim funkcje. Vollmer opisuje także dokładniej struktury ruchu oporu, przedstawia jego członków oraz ich motywacje i pozostałe czynniki, które sprawiły, że zdecydowali się oni zamordować Adolfa Hitlera. Ukazuje również polityczne (a także te prywatne, dotykające rodziny spiskowców) skutki nieudanego zamachu z 20 lipca z 1944 roku.

 

Opisana przez Antje Vollmer historia życia Heinricha hrabiego Lehndorffa i jego rodziny w żaden sposób mnie nie porwała ani nie zaciekawiła. Jest w niej sporo niedomówień i znaków zapytania. Niektóre informacje powtarzają się parokrotnie, co sprawia wrażenie, jakby autorka na siłę próbowała zapełnić czymś kolejne strony książki. Pierwsze rozdziały przedstawiające losy arystokratów niesamowicie nużą, a wyłaniający się z nich obraz ludzi bez wyjątku utalentowanych, dobrych, uroczych, tolerancyjnych sprawia wrażenie lekko fałszywego. Trudno jest po tym mieć przychylny stosunek do bohaterów, mimo ich niewątpliwie wielkiego bohaterstwa i poświęcenia.

 

Najciekawsze są fragmenty poświęcone historii powstania ruchu oporu, licznym próbom zamachów na Hitlera i wydarzeniom z 20 lipca 1944 roku oraz ich następstwom. Zostały one jednak już nie raz, nie dwa opisane w innych książkach poświęconych wojennej tematyce i to znacznie dokładniej i ciekawiej niż w „Podwójnym życiu”.

 

Na pochwałę zasługuje fakt, że Antje Vollmer postanowiła przypomnieć historię praktycznie nieznanego członka antyhitlerowskiego ruchu oporu, Heinricha hrabiego Lehndorffa. Jednak sposób, w jaki to zrobiła, zasługuje na trochę mniejszą pochwałę. Wyszło nudnawo, nieco zbyt pompatycznie i rozwlekle. Czytelnik nie dostaje wielu pewnych informacji, za to mnóstwo rozważań i hipotez. To trochę za mało, by dostatecznie zaciekawić go historią rodziny Lehndorffów i ocalić ich od zapomnienia.

 
Karolina Chojnacka

 

„Podwójne życie. Heinrich i Gottliebe von Lehndorffowie w opozycji przeciwko Hitlerowi i Ribbentropowi”
Autorka: Antje Vollmer
Tłumacze: Daria Szymala, Dariusz Guzik
Wydawnictwo: Sonia Draga
Seria: Post Factum

Please Enter Your Facebook App ID. Required for FB Comments. Click here for FB Comments Settings page

Zobacz też:
Od pomysłu do premiery, czyli jak powstaje film

Od pomysłu do premiery, czyli jak powstaje film

Przebieg produkcji filmowej na przykładzie dokumentu „15 stron świata”
Który to świat?

Który to świat?

Druga część opowieści o Malezji. Pisze i fotografuje Weronika Rzeżutka...
Chłopiec z Placu Broni

Chłopiec z Placu Broni

Prezentujemy pierwszy fragment naszej książki "Bratanki. 11 niezwykłych portretów"

3 comments

  1. A says:

    Cze 7, 2017

    Odpowiedz

    B. ciekawa rozmowa

  2. B says:

    Lis 14, 2017

    Odpowiedz

    mam, czytałem, polecam 🙂

  3. Piotr says:

    Lip 14, 2018

    Odpowiedz

    Jako bohater jednego z rozdziałów polecam bardzo gorąco :))

Name required

Website