/

Ucieczka w Księgi


Czy fikcja literacka może być bardziej autentyczna niż prawdziwe wydarzenia? Olga Tokarczuk w swoim przemówieniu noblowskim podkreśliła, że: Fikcja jest zawsze jakimś rodzajem prawdy. Autorka w swojej twórczości udowadnia, że czułość i szeroko otwarte oczy mogą wyciągnąć więcej prawd o rzeczywistości, niż niejeden reportaż.


Moja przygoda z literaturą rozpoczęła się, kiedy rodzice zaczęli czytać mi wiersze przed snem. Do dzisiaj mam w głowie wiele rymowanek z tego okresu, których pewnie nie zapomnę do końca życia. W moim domu zawsze było mnóstwo książek. Ostatnio robiąc porządki na strychu sama się zdziwiłam, jak duża jest to liczba. Trudno było mi wybrać jedną autorkę czy autora, który odcisnął na mnie największe piętno. Postanowiłam kierować się kwestią ponadczasowości i najważniejszych wartości, które według mnie niesie literatura.


Od swojego debiutu Olga Tokarczuk sięgała po motywy od stuleci zakorzenione w kulturze. Pisarka rozważa w swoich utworach kwestie tożsamości, przynależności i podróży. W jej twórczości znajdziemy zarówno przywiązanie do kwestii dokumentarności i wiarygodności, jak i elementy fantastyki i realizmu magicznego. Nie ma drugiej pisarki, która potrafi tak fascynująco opowiadać o podróży i rozwoju duchowym. Olga Tokarczuk wielokrotnie czerpała inspiracje do swoich opowiadań z własnych doświadczeń podróżniczych. Przyznaje, że sama przynależy do Biegunów, bo trudno jej usiedzieć w bezruchu.


W książce „Prawiek i inne czasy” pisarka kreuje mityczną krainę, która jest mikrokosmosem ludzkich zachowań. Tytułowa miejscowość jest wyraźnie ograniczona niewidzialną barierą, strzeżoną przez anioły. Można odnieść wrażenie, że to miejsce jest esencją wszechświata i leży w samym jego środku. Zło mieści się na obrzeżach wioski, ale także tkwi we wnętrzu każdego z bohaterów. Wszyscy codziennie staczają batalię między dobrem a złem. Ten wątek powraca także w „Prowadź swój pług przez kości umarłych”. Główna bohaterka fascynuje się astrologią, a klimat spowitych mgłą gór dodaje tajemniczości.


Odmiennie realia przedstawione są w „Biegunach”. Miejsca są nieograniczone, można wędrować po horyzont, a nawet dalej. Nie ma granic, bohaterowie nie są w stanie dojść do krańca świata. Postaci w prozie Tokarczuk przekraczają nie tylko granice różnych państw, ale także wyłamują się poza ustalone schematy społeczne i walczą z barierami własnej świadomości. Czasem podróż wpływa na zmianę w ich charakterze. Najbardziej dotkliwy jest bezruch, bo skłania do refleksji.


W „Księgach Jakubowych” koncept tułaczki nabiera zupełnie nowego znaczenia. Na kartach powieści przewijają się frankiści, dla których istotą religii był ciągły ruch i zgłębianie innych wyznań. Jakub Frank przemierzając Europę i Azję, głosił swoją nową ideę religijną i stworzył międzynarodową sektę. Wielowątkowa historia opisana przez pisarkę pozwala na spojrzenie na różnorodne podejście do wiary z perspektywy czasu, miejsca i społeczności lokalnej.


Czytając „Opowieści bizarne” jesteśmy świadkami podróży po dwóch sferach: realistycznej i mistycznej. Jeden z narratorów wysnuwa teorię o centralnym punkcie wszechświata, który ulega zmianie w biegu historii. Teoria kręgów skupionych na środku świata, jakim były kiedyś Rzym czy Paryż, jest bardzo istotna dla ogólnej refleksji nad podróżą. Łączy się z młynkiem do kawy, z książki „Prawiek i inne czasy”, który niczym orbita skupia wokół siebie najważniejsze wydarzenia.


Twórczość Olgi Tokarczuk jest niezwykle różnorodna, więc myślę, że każdy odnajdzie w niej cząstkę dla siebie. Niesamowite opisy i bycie jak najbliżej bohaterów sprawiają, że obok tych książek nie sposób przejść obojętnie. Ponadto, z każdym czytaniem wyłaniają się nowe wątki i konteksty, więc zdecydowanie nie są to książki na jeden raz.

Wpisy

Studiuję dziennikarstwo na Uniwersytecie Warszawskim. Pochłaniam książki w ilościach hurtowych, a w moich żyłach płynie reportaż. Szczególnie bliskie są mi tematy związane ze społeczeństwem i gospodarką. Uwielbiam odkrywać punkt widzenia drugiego człowieka oraz zgłębiać historię jego życia.

Twój adres email nie zostanie opublikowany.